de Kunst van het Omdenken!

Hoewel geografisch één van de kleineren, is de impact van Europa in de wereld enorm!
Denk maar na: Cultureel, via eten - mode - muziek - kunst - filosofie - wetenschap, is de invloed ervan overal voelbaar…de eerste democratie was in Griekenland (net als heel veel andere dingen trouwens). Geopolitiek, waar andere regio’s (regelmatig succesvol) ofwel grondstoffen ofwel militaire overmacht inzetten, zet het “Brussel-effect” met al z’n standaarden, privacywetgeving en klimaatdoelen een normatief mechanisme in… Samen met de derde pijler, dat het een economische grootmacht is,  is dit mechanisme regelmatig zeer effectief! Kijk alleen al naar IT en AI, we mopperen wel eens dat Europa geen antwoord heeft, maar uiteindelijk zul je zien dat niet-Europese bedrijven zodanig ontwikkelen dat het ook in Europa op de markt kan komen. Want de Europese Unie (EU) vormt één van de grootste handelsblokken en economieën ter wereld, met een zeer hoge levensstandaard en een sterke interne markt. En dan kom je bij de vierde interessante pijler van Europa en dat is de kracht van innovatie en duurzaamheid. Met al onze prachtige universiteiten, onderzoekscentra, start-ups, MKB en ook grote bedrijven (verhoog dat R&D budget nou eens een keer), behoren veel Europese landen tot de wereldtop als het gaat om groene energie, hoogwaardige technologie, gezondheidszorg (ook al staat het onder druk) en onderwijs.

Dat Europa zo belangrijk kon worden - het totale plaatje laat ik maar aan de historici -, soms dankzij goede vooruitgang en soms ondanks een aantal zeer zwarte perioden in haar geschiedenis, komt misschien door haar leeftijd en de langdurige ontwikkeling die daarbij kan horen. Daarom snap ik soms niet, hoewel ik niet blind ben voor de tekortkomingen van Europa, de negativiteit uit Amerika,  want als er één land in de wereld, met al z’n Europese (!) migranten, zo verbonden is met alles wat Europa definieert, is het die zeer belangrijke grootmacht wel.

Europa staat vandaag de dag weer (of nog steeds) voor grote uitdagingen. Want China, en misschien ook wel India, klopt stevig aan de deur. China is uitgegroeid tot een wereldwijde industriële, economische en geopolitieke grootmacht, maar dan met een andere, voor Europa in ieder geval, cultuur en politiek. Decades is daar van geprofiteerd, veel Europese bedrijven gingen er naar toe en namen (veel) kennis en productie mee (en weg van Europa). De keerzijde is, bij een toenemend zelfbewustzijn van China, dat de handelsbalans inmiddels scheef loopt en Europese bedrijven bijna niet meer kunnen concurreren. Bovendien zit er aan “ons” normatief mechanisme, en misschien dat we het allemaal maar wat op z’n beloop hebben gelaten (?), ook gevolgen in voor Europa zelf (de keerzijde van de medaille).

Dan moet je niet gaan klagen of bij de pakken neerzitten, maar doen waar je goed in bent:
”maak van de nood een deugt” of “wie niet sterk is, moet slim zijn” of… simpelweg Omdenken!

Laat de rest van de wereld maar doen wat zij moeten doen om te leven, heb daar ook bewondering voor, maar volg je eigen weg en gebruik je kracht… vind de “parels” zoals ASML in heel (!) Europa, gebruik “onze” handelsgeest, innovatie en kennis/kunde op bijvoorbeeld het gebied van energie en duurzaamheid….

Wat kunnen we met die goedkope Chinese virgin materialen? In ieder geval geen recycling om hetzelfde te maken, want dan kan nooit concurrerend worden!
Blijf er dan goedkope spullen van maken die je sowieso nodig bent of kun je ze ergens via drop-in chemie omzetten naar goedkopere hoogwaardige alternatieven in plaats van nieuwe fossiele brandstof versies?

Wat kunnen we met die decades aan geproduceerd kunststofafval? Mechanisch recyclen geeft wel enige verlichting en tweede kansen, maar lijkt toch wereldwijd op zo’n maximaal 10% hergebruik te blijven steken. Kunnen we niet een serie chemie en fabrieken bouwen die, veilig en zonder overlast voor de omgeving, al dat afval verbrandt met als resultaat: warmte en elektra voor omliggende dorpen en bedrijven, water voor koelen van de fabrieken en apparaten (en na zuiveren zelfs drinkwater?), CO2 afvangen voor allerlei vervolg producten (kritische CO2, nieuwe polymeren maken, enz.?), metalen affilteren voor hergebruik en de rest als vulstof voor kunststoffen en asfalt? Kan Europa naast opruimer van de zee (Lees: The Ocean-Cleanup; nog een parel!) ook dé opruimer van land in de wereld worden?

Wat kunnen we verder doen aan de hoge energie prijzen en de afhankelijkheid van andere grote landen? We zijn al op de goede weg, maar dit mag wat Europeser worden…wat maakt het nou uit of elk land zon-energie opwekt voor zichzelf of (slimmer) op die enorme vlakten in Spanje voor iedereen? …waar in Europa waait het goed en “altijd” voor de meest effectieve wind-energie? …kunnen we de capaciteit van waterkracht in Europa (nu maximaal gebruikt) verder optimaliseren? …kan kernenergie efficiënter  worden ingezet voor geheel Europa (met EU budget dus)?
Ik kan me zo voorstellen dat je een soortement “noodpakket energie wind/zon” doet in elk land (voor het geval dat…), maar voor de grote massa moet je samenwerken en dan productie ervan in het meest voor de hand liggende land (gun elkaar wat!). Vergeet alleen niet om de impact van installaties en dergelijke op mensen en omgeving te minimaliseren (of in ieder geval tot tevredenheid vergoeden)!

Als ik één puntje van kritiek mag geven is dat voor de Industrie én de Burger! Als Europa goed samenwerkt, al haar krachten bundelt en benut, een goed vestigingsklimaat faciliteert (wat er echt wel is!), dan moeten ook bedrijven en burgers hun verantwoordelijkheid nemen.
Dus BASF, Envalior, Radici/Domo, Epsan Avient, Rowa, Milliken en de vele compounders en spuitgieters in mijn vakgebied van gekleurde kunststoffen en de enorme aantallen bedrijven in allerlei andere chemische en technische segmenten: Investeer in en richt je op Europa!
Dus Burgers, houd op met dat overconsumeren en goedkope weggooi-spullen kopen, ga weer (standaard in de jaren 70) voor minder kwantiteit en meer kwaliteit, bedenk dat je én de aarde aan het uitputten bent (direct) én de welvaart in Europa aan het verkleinen (indirect) bent!

Met een “America First” en “massa export uit China” moet Europa een antwoord vinden.
Mijn mening is dat we niet naïef moeten zijn, maar vooral niet in een protectionistische kramp te schieten. We moeten doen waar we altijd al goed in waren, wat onze kracht was en is:
het vinden van een gezamenlijke toegevoegde waarde.
Wat de rest van de wereld ook doet, laat Europa blijven staan voor samenwerking, inclusiviteit, innovatie, creëren en geven van  kansen:
Europa open voor de wereld! ...maar deze keer wel: bedacht en “made in Europe”.