TikTok tijdperk?

Voor het tijdperk social media bepaalden unieke burgers, ongewone situaties en maatschappelijke ontwikkelingen wat er in het komende seizoen trending werd of, wat we toen zeiden, in was. Of het nou die ene uniek geklede jongeling was, of een periode van veel oorlogen of een langere economische dip of zelfs de belangstelling voor andere culturen dan die van de gemiddelde Nederlandse burger… Er waren  trendsetters, gewoon op straat of in de kroeg of discotheek en bij speciale modeontwerpers. Het ging als een (traag) lopend vuurtje rond en werd door meerdere jongelingen opgepikt. Als ze het dan verschillende malen gezien hadden kon het zijn dat het door internationale panels van kleurexperts, trendwatchers, sociologen en designers middels analyses van macrotrends in kunst, mode, technologie en economie werd vertaald naar allerlei applicaties waar kleur of vorm een bepalende factor kan zijn voor verkoop. Met mooie toelichtingen waarom een trend gekozen was (ik heb er al een keer een “kleur van het jaar” blog aan gewijd)…

Dat laatste gebeurt nog steeds op deze manier, neem bijvoorbeeld: “Pantone® heeft de kleur van het jaar 2026 uitgeroepen: Cloud Dancer. Een zachte, luchtige wit-tint die rust, helderheid en balans uitstraalt. Voor het eerst sinds de start van de traditie krijgt een witte tint deze titel. Dat is geen toeval, maar een reflectie van onze tijd.”
Ze hebben groot gelijk! In deze turbulente tijden kunnen we wel wat rust en balans gebruiken.
En ook wel handig (denk ik), want TiO2 zal van alle pigmenten en kleurstoffen nog redelijk beschikbaar zijn.

Maar die macrotrends lijken steeds meer alléén een reflectie van de tijd en de “toestand in de wereld”. Ik heb het idee dat er minder en minder “gewone” mensen zijn, die met een unieke, onafhankelijke, en zeer individuele stijl rondlopen en, al dan niet opzettelijk, trendloos toch een mogelijke trend neerzetten. Waarvan de experts kunnen zeggen wat er speelt bij de jeugd, welke smaken er rondgaan, waar ze naar verlangen en waar ze vervolgens overeenkomstige trends (want het was er nooit maar eentje) voor kunnen definiëren. En… met voldoende ruimte en opties voor iedereen om er je eigen draai aan te geven…gericht op inspiratie en individuele ontwikkeling en prijs (er was altijd wel een dure optie en een betaalbare variant).

Maar voor de individuele bijdrage aan de macrotrends hebben we tegenwoordig TikTok en influencers;  je weet wel… van o.a. de Crompouce of Crookie, hoe konden we ooit zonder deze producten (!?), waardoor zelfs een totaal onbekende kleine bakker een onverwachte kilometer-file voor de deur heeft staan, omdat één van die influencers deze als “de Beste Lekkernij in Amsterdam” bestempelde.

Met al die algoritmen op social media worden beïnvloedbare mensen, vaak jongeren, richting datgene geduwd wat de meeste likes oplevert of wat verkocht moet worden en het moet vooral trending zijn… er worden geen opties meer geboden waardoor enige creativiteit, zelfontplooiing of zelfs maar uniekheid of anders willen zijn, achteruit holt. Het lijkt zo’n eenheidsworst, iedereen hetzelfde… ook saai trouwens. Ik mis de tijd dat je plotseling iemand zag met een hanenkam of blauw haar!

Inmiddels weten we daarvan dat er een verdienmodel achter zit; hoe meer clicks, des te meer reclame-inkomsten voor de influencer.… en het hoeft ook met TikTok niet eens een trend te zijn, het wordt gewoon, en heel snel, een trend gemaakt!

De trendsetter van vroeger heeft plaatsgemaakt voor de influencer van vandaag, die betaald worden door bedrijven en marketing… Wat dus soms belachelijke hypes oplevert.

Trouwens, ik neem het nog altijd Jan de Bouvrie kwalijk, de eerste influencer m.i. (alleen toen op TV), waarbij de Nederlander massaal overschakelde op wit en beige… Zo’n 5 jaar later moet er een piek zijn geweest in de verfverkoop om al die saaiheid te overschilderen met meer chroma.

Een m.i. (mogelijk) gevaarlijker gevolg zou kunnen zijn dat we een generatie krijgen die alleen maar volgt, niet meer zelf creatief of innovatief nadenkt, minder uniek is of wil zijn…en dat zou z’n uitwerking kunnen hebben op veel meer gebieden. Of het nou unieke muziek is of schilderijen of uitvinders in de wetenschap of elders…vormen we hierdoor minder verbindingen in onze hersenen die dit mogelijk maakt?

Want als een social media nou een soortement discussie opleverde, waar mensen hun overdachte mening, tegen of voor, replyen? Nee, we lijken het gezond discussiëren te zijn verleerd… er lijkt geen midden te zijn tussen ofwel het er enorm mee eens te zijn of allerlei verschrikkelijke scheldkanonnades erop los te laten. Sociale media lijkt onze cohesie te verarmen in plaats van verrijken… en goede sociale contacten en samenwerken is nou net de oorzaak dat wij als mensheid zo ver gekomen zijn, waar we van elkaar leren en ons samen ontwikkelen.

Als ik kijk naar mijn expertise, Kleur Expert, wat een mooie mix is, vind ik tenminste, van zowel mijn analytische kant als mijn creatieve, dan heb ik deze niet alleen vergaard door veel te studeren, maar ook door met heel veel andere experts te discussiëren en van te leren en … door heel veel ideeën van mezelf uit te proberen. Natuurlijk maak je fouten en zijn sommige pogingen zelfs slecht, maar er zitten altijd wel goede ideeën bij.
En laten we wel zijn, je leert net zoveel van je fouten als van je successen!

Ik ben een groot voorstander ervan om jonge mensen bij elke opleiding een (les-) onderdeel discussiëren of evalueren of idee-generatie te geven. Het zelf nadenken, ontwikkelen en innoveren moet gestimuleerd blijven worden… een onderwerp, item, ontwikkeling of wat dan ook, moet trending worden omdat mensen (en vooral jongelui) dat zelf bedenken en niet omdat de zoveelste gesponsorde influencer, namens bedrijven (!), klakkeloos gevolgd wordt.
Overigens is het normaal bij een kudde dat je 1 trendsetter hebt, een 5-tal (of zoiets) belangrijke trendvolgers en de (zwijgende) overige groep gaat dan ook mee. Maar bij die 1e trendsetter is het dan wel belangrijk dat een individu dit bedacht heeft en niet een groep bedrijven die hun product willen verkopen!

En begrijp me goed, ik heb niets tegen TikTok en influencers, het is nou eenmaal de huidige tijd om trends te krijgen, maar wat het m.i. anders maakt is, dat er te weinig ontwikkeling (zowel individueel als groep) in zit en teveel dat het in één keer af is en iedereen hetzelfde … diversiteit is wat het leven mooi maakt en in zekere zin de gehele mensheid verder ontwikkelt.
En ik denk dat dit het verschil is tussen de hype van tegenwoordig (kunstmatig gecreëerd, vluchtig, kortstondig veel aandacht en “gekte”, nauwelijks een vervolg) en de trend (persoonlijke ontwikkeling, meer diepgang, langduriger en met meer duurzame impact) van vroeger.

En nog weer even terug naar die Crompouce, waar door een influencer een (goed betaalde) hype van gemaakt is…als die bakker het nou op TikTok had geplaatst dan was het misschien trending geworden… Als dit dan door de trendwatchers mede geanalyseerd en vertaald werd naar kleur of interieur als bijvoorbeeld “behoefte aan nieuw met een hint naar het verleden”, en dus breder getrokken met optionele variaties die minstens een jaar beklijfd, dan heb je m.i. de wenselijke vorm van trendsetting weer te pakken…de hype van de Crompouce heeft trouwens wat langer dan één seizoen doorgewerkt, maar staat op het punt weer uit het assortiment te gaan. De tompouce zal het denk ik wel overleven.

Je zou kunnen zeggen dat met het huidige systeem van TikTok en influencers “wat is trending” niet de juiste benaming is, maar “wat is hyping”!
Het is overigens m.i. niet gezegd dat er niet iets van een hype gaat doorwerken naar een trend…